Stress voorkomen en beperken

Beleid gericht op het voorkomen van stress richt zich in ieder geval op het beperken van de ervaren werkdruk. Maatregelen daarbij focussen zich idealiter op de organisatie van het werk en op de werknemers die het werk uitvoeren. Want, de mate waarin werkdruk ervaren wordt is afhankelijk van de persoon (competenties etc.), de manier waarop het werk georganiseerd is (kwaliteit van de arbeid) of een combinatie van beide. Ook maakt het voor de aanpak verschil of werkdruk samenhangt met de hoeveelheid werk (piekbelasting, achterstanden in het werk), de complexiteit van het werk of met de kwaliteit van de onderlinge verhoudingen.

Om tot goede maatregelen te komen is er allereerst een gedegen analyse nodig van feiten en omstandigheden die volgens de medewerkers stress veroorzaken. Effectief is het beleid pas als er een combinatie van organisatie- en individugerichte maatregelen is.

Worden er alleen organisatiegerichte maatregelen getroffen, dan ga je voorbij aan de individuele beleving van werk en de verschillen in de mate waarin de werknemers opgewassen zijn tegen de eisen van het werk. Met eventuele stress of vertrek van werknemers als gevolg. Individugerichte maatregelen rusten een werknemer toe om problemen in het werk beter te hanteren.

Om dit voor elkaar te krijgen is het belangrijk dat leidinggevende en werknemer samen in gesprek gaan. In de aanloop naar het gesprek en uiteraard het gesprek zelf is het vervolgens cruciaal dat werknemers het gevoel krijgen dat ze serieus genomen worden. Dat er echt naar hen geluisterd wordt. Pas wanneer je iemand aanspreekt op zijn kwaliteiten, zijn authenticiteit en zijn betrokkenheid, ontstaan goede ontwikkelingen die het werkplezier verhogen en werkstress verminderen.

Twee handige hulpmiddelen voor het voeren van een gesprek zijn de gesprekshandleiding en de -waaier.

• De gesprekshandleiding ‘Samen in gesprek over plezier in het werk’ geeft algemene informatie over het voeren van een gesprek.
• Met de gesprekswaaierkunt u zich goed voorbereiden op het gesprek, maar het is ook goed te gebruiken tijdens het gesprek zelf. Zie > instrumenten > gesprekswaaier.

• Speciaal voor arboprofessionals is er de Stecr werkwijzer ‘Reductie van werkstress in Gezondheidszorg en Onderwijs’. Deze publicatie bevat naast veel achtergrondinformatie ook een beschrijving van succesfactoren in stresspreventie.
• De factsheets van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk en de site Werkenpsyche.nl van de stichting Pandora bevatten informatie over werkdruk, psychische klachten en werk voor zowel werknemer als werkgever.